For those who like Karaoke!

Trong ba tuần lễ vừa qua, trang mạng DaMau xảy ra cuộc bút chiến tưng bừng khói lửa về tham vọng chính trị của nhạc sĩ đã chết Trịnh Công Sơn (TCS). Kẻ bênh, người chống, thôi thì đủ loại.

TCS có tham vọng chính trị hay không, tôi nghĩ là có. Vì không đủ bằng chứng để củng cố cho lập luận của mình, nên đây chỉ là giả thuyết.

Trước 1975, có thể ông chỉ là một người yêu nước thuần tuý. Sau 75, có thể ông thất vọng về những chính sách của chính quyền mới (lại suy diễn vì không một người miền Nam nào có tí đầu óc mà không thất vọng, huống hồ chi TCS). Hơn nữa, ngồi nhìn tác phẩm của mình bị cấm đoán như một thứ độc hại ghê người, ông có thể cũng muốn có một chỗ đứng chính trị để phát huy lại ảnh hưởng của chúng. Hay nói đơn giản hơn, có thể ông muốn những bài nhạc của ông không còn ai phải nghe một cách lén lút hay coi chúng như rác rưởi cặn bả của xã hội.

Tôi không thích con người TCS, nhưng cũng khó mà chê trách nhân cách ông, vì có thức đêm mới biết đêm dài. Những năm sau 75 là một trong những thời gian đen tối nhất của lịch sử VN. Tôi lúc ấy thì còn quá bé để nhận thức được những gì đang xảy ra, hơn nữa tôi nghĩ đấy cũng là công sức của người lớn xung quanh, như Mẹ tôi chẳng hạn. Cùng với người thân, Bà đã cố gắng làm hết khả năng của mình để che chắn những đứa trẻ mong manh không bố-chú-bác-cậu-dượng như lũ chúng tôi khỏi những va chạm của đời sống thực tế lúc ấy. Mãi đến về sau này tôi mới phát hiện ra mình đã từng ở trong chiếc hố đen thẳm mà hoàn toàn không hay biết gì. Vậy trước khi chỉ trích thái độ chính trị hay con người TCS, nên nhớ ông cũng chỉ là một con người với đầy đủ nhược điểm như hàng vạn người-không-có-khả-năng-viết-nhạc khác. Có rất ít người giữ được nhân cách một cách vẹn toàn trong thời gian khủng khiếp ấy. Trong giới nghệ sĩ, Thái Thanh có lẽ là một trong những người hiếm hoi. Tôi thật sự kính phục.

Trở lại với vấn đề, như đã có lần viết về Phạm Duy nhân dịp thiên hạ búa rìu quanh tư cách của ông, với TCS lần này cũng vậy, tôi vẫn chỉ đơn giản tách bạch con-người-TCS ra khỏi tác-phẩm-TCS. Nhạc TCS không ai chối cãi được là đã làm đắm đuối hàng triệu quả tim Việt, vậy cứ giữ như thế.

Rất nhiều năm trôi qua, có thể cũng sẽ xảy ra trong nhiều năm kế tiếp, tôi vẫn thỉnh thoảng nhớ lại cảm giác trôi dạt của mình khi giọng ca Khánh Ly cất lên, âm điệu bay bổng mượt mà như những giải lụa với Hạ Trắng, Cát Bụi, Ngủ Đi Con… ở mỗi tối nằm trùm chăn kín mít [ráng căng tai] nghe đài BBC [được vặn thật khẽ] cùng với Mẹ tôi. Nhạc TCS đã đi với tôi hết thời thơ ấu, qua thời niên thiếu mặc dù đi trong lén lút như những độc hại/rác rưởi nhưng góp phần không nhỏ làm giàu đời sống tinh thần khốn khổ của tôi thời ấy.